Hallo take our survey on health and resilience

Studieproject rond veerkracht en gezondheid

Hallo gezondheid!

img_0028

“GEZONDHEID, DE BELOFTE DIE NOOIT KAN GEHOUDEN WORDEN, MAAR JUIST DAARIN SCHUILT DE KRACHT!”

Gezondheid is iets anders dan niet-ziek zijn.
Veel factoren oefenen invloed uit en zowel positieve als negatieve belevingen spelen een rol.
In het westers medisch denken wordt het begrip gezondheid hoofdzakelijk rationeel benaderd. Voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO,1948) is gezondheid een toestand van algemeen fysiek, mentaal en sociaal welzijn.
Een holistische benadering van gezondheid vindt men onder andere bij de Australische Aboriginals. Voor hen zijn ook levensgeschiedenis, culturele en spirituele aspecten belangrijk bij het definiëren van gezondheid (NACCHO, 2011). Sleutelwoorden in deze zijn evenwicht en balans.
In het westen wordt ‘Objectieve’ gezondheid bepaald aan de hand van fysieke en fysiologische parameters en ligt de focus op wel-zijn. ‘Subjectieve’ gezondheid gaat over het ervaren van de eigen gezondheid en over wel-bevinden.
Het biopsychosociaal model van Engel (1977) beschouwt de subjectieve ervaring van de patiënt en de interacties tussen lichaam, geest en omgeving onontbeerlijk in het onderzoek naar gezondheid.
Ziekte, maar ook verlies van een dierbare, sociale veranderingen, financiële moeilijkheden, problemen op het werk, kortom stressvolle omstandigheden kunnen de gezondheid negatief beïnvloeden. Door de wijze waarop mensen omgaan met oncontroleerbare feiten of moeilijke situaties is de belangstelling voor het begrip ‘veerkracht’ gegroeid.

Hallo Veerkracht!

img_0008De capaciteit om terug op te veren na een fysieke, emotionele, financiële of sociale tegenspoed (Resnick, 2008)

Een gekend fenomeen bij bomen… De ganse houtwand absorbeert de door stress geproduceerde energie door het buigen. Gaten in hout verhogen de veerkracht, waardoor dit materiaal al vele miljoenen jaren weerstaat aan de meest barre weersomstandigheden, met uitzondering van bliksem (Knight, 2005).

In de natuurkunde stelt de wet van Hooke dat elastisch materiaal een kracht ontwikkelt recht evenredig met de lengte van uitrekking. Deze kracht werkt zodanig dat zij probeert het evenwicht te herstellen. Uit deze wet ontstond het begrip elasticiteit, een fysische eigenschap van materiaal dat onder invloed van stress vervormt, maar terugkeert naar zijn oorspronkelijke vorm (Giuliodori, Lujan, Briggs, Palani, & Dicarlo, 2009)

In het lichaam staat het begrip in verband met spieren. Elastische vezels zorgen voor het uitrekken en samentrekken. Om spierkracht te ontwikkelen wordt een inspanning gevraagd van de wil, waarbij zowel motorneuronen als spiervezels geactiveerd worden.

Het gaat om “een proces van omgaan met, aankunnen van of aanpassen aan significante bronnen van stress of trauma. Figuurlijk wordt veerkracht beschouwd als de capaciteit om zich aan te passen en ‘terug op te veren’ ondanks tegenslagen (Windle, 2012).

Veerkracht kan nog veel meer zijn dan het terugkeren naar een oorspronkelijke toestand. Sommige mensen voelen zich na beproevingen of ingrijpende levensgebeurtenissen sterker dan voorheen. Zij slagen erin hun levenskwaliteit te verhogen of nieuwe wegen in te slaan.

Veerkracht in vier fasen:

  1. Het ‘ondergaan’ van een (negatieve) kracht of druk (knocking-down effect) onder invloed van een ingrijpende gebeurtenis, een trauma of een veranderende levenssituatie.
  2. Het ervaren van een ‘leeg, hol gevoel’, mogelijk een buffer om de directe impact van negatieve krachten te temperen. In deze fase wordt energie verbruikt en overheersen vooral negatieve gevoelens… neerslachtigheid, wanhoop, woede, onmacht.
  3. Terugveren, een actieve vorm van weerbaarheid en geleidelijke terugkeer naar de toestand van voorheen, al of niet met de hulp van externe bronnen.
  4. Het transformeren en overstijgen van de oorspronkelijke toestand, waarbij men zich gesterkt voelt door de ervaring en zich beter in staat acht om de toekomst het hoofd te bieden.